Skip to main content

Posts

Showing posts from May, 2020

рд╕ाрдоाрди्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХा рдХ्рдпा рдЕрд░्рде рд╣ोрддा рд╣ै ? ( Meaning of Common Object )

рдЗрд╕рд╕े рдкрд╣рд▓े рд▓ेрдЦ рдоें рд╕ाрдоाрди्рдп рдЖрд╢рдп рдХे рд╕рдо्рдмंрдз рдоें рдзाрд░ा 34 рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдоें рджिрдпे рдЧрдпे рдк्рд░ाрд╡िрдзाрдиों рдХे рдмाрд░े рдоें рдЪрд░्рдЪा рдХी рдЧрдИ рдеी, рдпрд╣ рднी рдмрддाрдпा рдЧрдпा рдеा рд╕ंрдпुрдХ्рдд рдЙрдд्рдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдХा рд╕िрдж्рдзांрдд рдХिрд╕े рдХрд╣рддे рд╣ै, рдкрд░рди्рддु рд╕ाрдоाрди्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХो рдЬाрдиे рдмрдЧैрд░ рд╕ंрдпुрдХ्рдд рдЙрдд्рдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд рдХी рдмाрдд рдкूрд░ी Highlight Ad Code рдирд╣ी рд╣ोрддी। .  рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рд╕ाрдоाрди्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣ी рдЬाрдирддे рд╣ै। рдзाрд░ा 149 рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдоें рд╕ाрдоाрди्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рдмाрд░े рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдзाрд░ा 149 рд╡िрдзि рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЬрдоाрд╡ рдХे рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╕рджрд╕्рдп рдкрд░ рдк्рд░рддिрдиिрд╣िрдд рджाрдпिрдд्рд╡ рдЕрдзिрд░ोрдкिрдд рдХрд░рддी рд╣ै рдпрджि рд╡े рд╕ рдЬрдоाрд╡ рдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХो рдЕрдЧ्рд░рд╕ाрд░िрдд рдХрд░рдиे рдоें рдХोрдИ рдЕрдкрд░ाрдз рдХрд░рддे рд╣ैं рдпा рд╡े рд╕рднी рд╕рднी рд╡िрдзि рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЬрдоाрд╡ рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдпрд╣ рдЬाрдирддे рд╣ै рдХि рдЙрдирдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХो рдЕрдЧ्рд░рд╕ाрд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рдЕрдкрд░ाрдз рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा। рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдзाрд░ा 149 рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдоें рджिрдпे рдЧрдпे рдк्рд░ाрд╡िрдзाрди рдкрд░ рдПрдХ рдиреЫрд░ рдбाрд▓ рд▓ेрддे рд╣ै- Sectuon 149 The Indian Penal Code, 1860 Every member of unlawful assembly guilty of offence committed in prosecution of common object. If an offence is committed by any member...

рдЕрдкрд░ाрдзों рдоें рд╕ंрдпुрдХ्рдд рджाрдпिрдд्рд╡ рдХा рд╕िрдж्рдзांрдд (Principle of joint responsibility in Crimes ) рд╕ाрдоाрди्рдп рдЖрд╢рдп (Common Intention)

рд╡ैрд╕े рддो рдХिрд╕ी рднी рддो рдХिрд╕ी рднी рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдХृрдд्рдп рдХे рд▓िрдП рдХोрдИ рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд░ूрдк рд╕े рд╣ी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै, рдкрд░рди्рддु рдЬрд╣ां рдХрд╣ीं рдкрд░ рдХोрдИ рдЕрдкрд░ाрдзिрдХ рдХृрдд्рдп рджो рдпा рджो рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдРрд╕ी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдЬрд╣ां рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै рдХि рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдЕрдкрд░ाрдз рдХिрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рддрдм рдЙрди рд╕рднी рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХो рд╕ंрдпुрдХ्рддрд░ूрдк рд╕े рдЙрд╕ рдЕрдкрд░ाрдз рдХे рд▓िрдпे рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।     рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХी рдзाрд░ा 34 рд╕े рд▓ेрдХрд░ 38 рддрдХ рддрдеा рдзाрд░ा 149 рдоें рдЙрди рд╕рднी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХे рдмाрд░े рдоें рдк्рд░ाрд╡िрдзाрди рджिрдпे рдЧрдпे рд╣ै рдЬिрдирдоे рдЬिрдирдоें рд╕ंрдпुрдХ्рдд рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдЙрдд्рдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдХो рджрдг्рдбрдиीрдп рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рдзाрд░ा 34 рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдоें рджिрдпे рдЧрдпे рд╕ाрдоाрди्рдп рдЖрд╢рдп рд╕े рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рдк्рд░ाрд╡िрдзाрдиों рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣ी рдЪрд░्рдЪा рдХрд░ेंрдЧे, рд╕ाрдоाрди्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдзाрд░ा 149 рдХी рдЪрд░्рдЪा рджूрд╕рд░े рд▓ेрдЦ рдоें рдХрд░ेंрдЧे। Highlight Ad Code рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХी рдзाрд░ा 34 рдоें рджिрдпे рдЧрдпे рдк्рд░ाрд╡िрдзाрди рдкрд░ рдПрдХ рдиреЫрд░ рдбाрд▓рддे рд╣ैं। Sec.34.IPC-Acts done by several persons in furtherance of common intention.— When a criminal act is done by several persons in furt...

рд╕рд╕ुрд░ाрд▓ рдоें рдкрдд्рдиी рдХे рдХाрдиूрдиी рдЕрдзिрдХाрд░ (Legal right of wife in husband's house )

рднाрд░рдд рдХा рдХाрдиूрди рд╢ाрджीрд╢ुрджा рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рд╕рд╕ुрд░ाрд▓ рдоें рдХрдИ рддрд░рд╣ рдХे рд╡िрдзिрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ рджेрддा рд╣ै, рдкрд░рди्рддु рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдЕрдкрдиे рдХाрдиूрдиी рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рди рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдорд╣िрд▓ाрдпें рдЕрдд्рдпाрдЪाрд░ рд╕рд╣рдиे рдкрд░ рдордЬрдмूрд░ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЖрдпे рджिрди рдЕрдЦрдмाрд░ों рдпा рд╕ूрдЪрдиा рдХे рдЕрди्рдп рд╕ाрдзрдиों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдпрд╣ рдЦрдмрд░ें рдоिрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ै рдХि рджрд╣ेреЫ рдХी рдоांрдЧ рдХो рд▓ेрдХрд░ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╣рдд्рдпा рддрдХ рдХрд░ рджी рдЬाрддी рд╣ै рдпा рдлिрд░ рдорд╣िрд▓ा рдХो рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЗрддрдиा рдЬ्рдпाрджा рдк्рд░рддाреЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рдордЬрдмूрд░ рд╣ोрдХрд░ рдЖрдд्рдо рд╣рдд्рдпा рдХрд░ рд▓ेрддी рд╣ै। рд╕рд╕ुрд░ाрд▓ рдоें рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд╕ाрде рдШрд░ेрд▓ू рд╣िंрд╕ा рдХी рдШрдЯрдиाрдпें рднी рдЖрдо рд╣ो рдЧрдпी рд╣ै, рдЖंрдХреЬे рдпрд╣ рднी рдмрддाрддे рд╣ै рдХि рд▓ॉрдХрдбाрдЙрди рдХे рджौрд░ाрди рдШрд░ों рдХे рдЕंрджрд░ рдШрд░ेрд▓ू рд╣िंрд╕ा рдХी рдШрдЯрдиाрдУं рдоें рдмрдвोрдд्рддрд░ी рд╣ुрдИ рд╣ै। рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рд╢ाрджीрд╢ुрджा рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рднाрд░рдд рдХे рдХाрдиूрди рдоें рдХौрди-рдХौрди рд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХाрдиूрдиी рдЕрдзिрдХाрд░ рджिрдпे рдЧрдпे рд╣ै, рдЙрди्рд╣ी рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХे рдмाрд░े рдоें рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рддे рд╣ैं।       рднाрд░рдд рдоे рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдЬो рдХाрдиूрдиी рдЕрдзिрдХाрд░ рджिрдпे рдЧрдпे рд╣ै рдЙрди рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХो рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд░ूрдк рд╕े рд╡िрднाрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै- 1- рдЧрд░िрдоाрдкूрд░्рдг рдЬीрд╡рди рдЬीрдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░; 2- рднрд░рдг-рдкोрд╖рдг рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░; 3- рд╕्рдд्рд░ीрдзрди рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░; 4- рдкрддि рдХे рд╕ाрде рд╕рдорд░...

рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдЕрдкрд░ाрдз рд╡िрдзि рдХा рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рдЗрддिрд╣ाрд╕।

 рдХिрд╕ी рднी рд╕рдоाрдЬ рдоे рдк्рд░рдЪрд▓िрдд рд╕рдн्рдпрддा рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рдЬ्рдЮाрди рдЙрд╕ рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╡िрдзि рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै। рдоाрдирд╡ рд╕рдн्рдпрддा рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдЕрдкрд░ाрдз рд╡िрдзि рдХा рд╕ूрдд्рд░рдкाрдд рд╣ुрдЖ рдеा। рдЬрдм рд╕े рдоाрдирд╡ рдиे рдк्рд░рдЬрдирди рдХी рд╕рд╣рдЬ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддिрдпों рдХी рдкрд░िрддृрдк्рддि рд╣ेрддु рд╕्рдд्рд░िрдпों рдФрд░ рдкुрд░ुрд╖ों рдХे рдПрдХ рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╕рдоुрджाрдп рдХा рд╕्рд╡рдк्рди рджेрдЦा, рдФрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдПрдХ рд╕ंрдЧрдаिрдд рд╕рдоाрдЬ рдоे рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рд░ूрдк рд╕े рд░рд╣рдиा рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдХिрдпा; рд╡ैрд╕े рд╣ी рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рд╡िрдзि рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХिрдпा рдЬाрдиे рд▓рдЧा рдеा। рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдоें рдордиुрд╖्рдп рдЕрдкрдиे рдк्рд░рддि рдХिрдпे рдЧрдпे рдЕрдкрдХाрд░ рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд╕्рд╡рдпं рд╣ी рдХрд░рддा рдеा рдФрд░ рдЕрдкрдХाрд░ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдХो рд╕्рд╡-рд╡िрд╡ेрдХाрдиुрд╕ाрд░ рджрдг्рдб рджेрддा рдеा, рдЬो рдХि рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдХрдаोрд░ рдФрд░ рдмрд░्рдмрд░ рд╣ुрдЖ рдХрд░рддा рдеा।    рднूрддрдХाрд▓ рдоें рд╕рдоाрдЬ рдоे рдЕрдкрд░ाрдзिрдпों рдХे рд╕ुрдзाрд░ рдФрд░ рдкुрдирд░्рд╡ाрд╕ рдЬैрд╕ी рдХोрдИ рд╕ोंрдЪ рдирд╣ी рдеी, рдЗрд╕рд▓िрдпे рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХा рд╕рдоाрдЬ рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рдкुрдирд░ाрд╡ृрдд्рддि рдХो рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП рджрдг्рдб рдХी рдХрдаोрд░рддा рдоें рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХрд░рддा рдеा рдЬिрд╕рд╕े рдХि рдЕрдкрд░ाрдзी рд╕्рдеाрдпी рд░ूрдк рд╕े рдЕрдкрд░ाрдз рдХрд░рдиे рд▓ाрдпрдХ рди рд░рд╣ рдЬाрдп। рджрдг्рдб рдХी рдХрдаोрд░рддा рдХा рдкुрд░ाрддрди рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рджрдг्рдб рдХे рд╕ुрдзाрд░ाрдд्рдордХ рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै।     рджрдг्рдб рд╡िрдзि рдХे рдЙрджрднрд╡ рдХे рд╕рдо्рдмंрдз рдоें рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╡िрдзिрд╡ेрдд्рддा рдк्рд░ो.рд╕ोрд░ोрдХिрди рдиे рдХрд╣...

рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдк्рд░ाрд╡िрдзाрди рдХिрди рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдкрд░ рд▓ाрдЧू рдирд╣ी рд╣ोрддे??

рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рднाрд░рдд рдоे рд░рд╣ рд░рд╣ा рдХोрдИ рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХिрд╕ी рднी рддрд░рд╣ рдХा рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдХृрдд्рдп рдХрд░рддा рд╣ै рддो рдЙрд╕ рдкрд░ рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдоें рджिрдпे рдЧрдпे рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдзाрд░ाрдУं рдХे рддрд╣рдд рдоुрдХрджрдоा рдЪрд▓ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдкрд░рди्рддु рднाрд░рдд рдоें рдХुрдЫ рдРрд╕े рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╡्рдпрдХ्рддि рднी рд╣ै рдЬिрдирдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдХोрдИ рднी рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдЕрднिрдпोрдЧ рдкंрдЬीрдХृрдд рдирд╣ी рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा। рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рдоें рдЙрди्рд╣ी рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬाрдирддे рд╣ै рдХि рд╡ो рдХौрди рд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ै рдЬिрдирдХो рджрдг्рдб рди्рдпाрдпाрд▓рдпों рдХी рдЕрдзिрдХाрд░िрддा рд╕े рдкрд░े рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै, рдФрд░ рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдЙрдкрдмрди्рдз рдЙрди рдкрд░ рд▓ाрдЧू рдирд╣ी рд╣ोрддे। рдРрд╕े рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХे рдмाрд░े рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрддрд░ूрдк рд╕े рдмрддाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। 1- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рддрдеा рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓- (President and Governor)   рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рддрдеा рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓ों рдХो рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдк्рд░ाрд╡िрдзाрдиों рд╕े рдмाрд╣рд░ рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрди рд▓ोंрдЧो рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдХोрдИ рднी рдЕрднिрдпोрдЧ рдкंрдЬीрдХृрдд рдирд╣ी рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा। рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 361 рдоें рдпрд╣ рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рдХि   "рдХिрд╕ी рднी рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдоें рдХोрдИ рднी рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рди рддो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдФрд░ рди рд╣ी рдХिрд╕ी рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓ рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЙрдирдХी рдкрджाрд╡рдзि рдХे рджौрд░ाрди рди рддो рджाрдЦिрд▓ рдХी рдЬा...

рдХेंрдж्рд░ рд╡ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рд▓ॉрдХ-рдбाрдЙрди рдоें реЫрд░ूрд░рддрдоंрдж рдЕрдзिрд╡рдХ्рддाрдУं рдХो рдЖрд░्рдеिрдХ рдорджрдж рдХी рдШोрд╖рдгा рдХрд░ें ।

рдЕрдзिрд╡рдХ्рддा рди्рдпाрдпрдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХा рдПрдХ рдЕрднिрди्рди рдЕंрдЧ рд╣ै, рдЕрдзिрд╡рдХ्рддा рд╕рдоाрдЬ рд╕рдмрд╕े рдХрдо рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдоें рд╣рд░ рдоौрд╕рдо рдоें рд╣рд░ рддрд░рд╣ рдХी рддрдХрд▓ीрдлों  рдХो рдмрд░्рджाрд╢्рдд рдХрд░рддे рд╣ुрдР рдЖрдо рд▓ोंрдЧो рд╕рдоाрдЬ рд╡ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рддाрдпे рдЧрдпे рд▓ोंрдЧो рдХो рди्рдпाрдп рджिрд▓ाрдиे рдХे рд╕ाрде рд╕ाрде рдЕрдкрдиी рдЬीрд╡िрдХा рдЪрд▓ाрддा рд╣ै। рдЕрдзिрд╡рдХ्рддा рд╕рдоाрдЬ рдЕрдкрдиे рдХ्рд▓ाрдЗрди्рдЯ рдХे рд▓िрдпे рдкूрд░ी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╕े рд▓реЬрдиे рдХा рдЬреЫ्рдмा рд░рдЦрддा рд╣ै।। рдПрдХ рд╕рдордп рд╣ुрдЖ рдХрд░рддा рдеा, рдЬрдм рдпे рдкेрд╢ा рдЬीрд╡िрдХा рдЪрд▓ाрдиे рд╕े реЫ्рдпाрджा рдиाрдо рдФрд░ рд╢ोрд╣рд░рдд рдХे рд▓िрдпे рд╣ोрддा рдеा рдмреЬे-рдмреЬे рдШрд░ों рд╡ рд░ाрдп рдмрд╣ाрджुрд░, рдЦाрди рдмрд╣ाрджुрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХे рд▓ोрдЧ рд╣ी реЫ्рдпाрджाрддрд░ рдЗрд╕ рдкेрд╢े рдоें рд╣ुрдЖ рдХрд░рддे рдеे।। рдкрд░рди्рддु рдЖрдЬ рд╕्рдеिрддिрдпां рдмрджрд▓ рдЧрдпी рд╣ै рдЖрдЬ рдордз्рдпрдо рд╡рд░्рдЧ рдХे рд╕ाрде рд╕ाрде рдХिрд╕ाрди рдХा рдмेрдЯा, рдордЬрджूрд░ рдХा рдмेрдЯा, рдЖрдо рдоेрд╣рдирддрдХрд╢ рдХा рдмेрдЯा рдЕрд░्рдеाрдд рд╣рд░ рдЖрдп рд╡рд░्рдЧ рдХे рд▓ोрдЧ рдЗрд╕ рдкेрд╢े рдоें рдЖ рд░рд╣े рд╣ै, рдФрд░ рд▓ोрдЧो рдХो рди्рдпाрдп рджिрд▓ाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЕрдкрдиी рдЬीрд╡िрдХा рдЪрд▓ा рд░рд╣े рд╣ैं।।   рдкिрдЫрд▓े 50 рджिрдиों рд╕े рд▓ॉрдХ рдбाрдЙрди рдХे рдЪрд▓рддे рдкूрд░े рджेрд╢ рдоे рдЬिрд▓ा рди्рдпाрдпाрд▓рдп рднी рдмрди्рдж рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рдЕрдзिрд╡рдХ्рддाрдУं рдХी рдЖрдп рдХा рд╕्рд░ोрдд рднी рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдмрди्рдж рд╣ै, рдРрд╕े рдЕрдзिрд╡рдХ्рддा рдЬो рдЕрд░्рдеिрдХрд░ूрдк рд╕े рдХрдордЬोрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдФрд░ рдкिрдЫреЬे рд╡рд░्рдЧ рд╕े рд╣ै, рдРрд╕े рдЕрдзिрд╡рдХ्рддा рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиी рд╡рдХाрд▓рдд рдХुрдЫ рдПрдХ рд╕ाрд▓ों рдкрд╣рд▓े рд╣ी рд╢ुрд░ू рдХी рд╣ै, рдРрд╕े рдЕрдзिрд╡рдХ्рддा рдЬिрдирдХे рдкाрд╕ рд╕ी...

Mens Rea (рджुрд░ाрд╢рдп ) рдЕрдкрд░ाрдз рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХा рдПрдХ рдк्рд░рдоुрдЦ рддрдд्рд╡ рд╣ै।

рди्рдпाрдпрдоूрд░्рддि рдХोрдХ рдиे рдЕрдкрдиी рдкुрд╕्рддрдХ 'рдерд░्рдб рдЗंрд╕्рдЯीрдЯ्рдпूрдЯ' рд╕рди्рдд рдЕрдЧрд╕्рддाрдЗрди рдХे рдзрд░्рдоोрдкрджेрд╢ рдХा рдЖрдзाрд░ рд▓ेрддे рд╣ुрдпे рдПрдХ рд╕ूрдд्рд░ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕ूрдд्рд░ рд╣ै -     "ACTUS NON FACIT REUM NISI MENS SIT REA" (рдРрдХ्рдЯ्рд╕ рдиॉрди рдлेрд╕िрдЯ рд░िрдпрдо рдиिрд╕ी рдоेрди्рд╕ рд╕िрдЯ рд░िрдпा )  рдЗрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХि рджुрд░ाрд╢рдп рдХे рдмिрдиा рдХेрд╡рд▓ рдХाрд░्рдп рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЕрдкрд░ाрдзी рдирд╣ी рдмрдиाрддा। рдЖрдЬ рдпрд╣ рд╕ूрдд्рд░ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рд╡िрдзि рдХा рдЕрдзाрд░-рд╕्рддंрдн рдмрди рдЧрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕ूрдд्рд░ рдЙрддрдиा рд╣ी рдк्рд░ाрдЪीрди рд╣ै рдЬिрддрдиी рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рджाрдг्рдбिрдХ рд╡िрдзि ।     рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рд╕ूрдд्рд░ рдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХрд░рдиे рд╕े рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рдХिрд╕ी рдХृрдд्рдп рдХो рдЕрдкрд░ाрдз рдоाрдирдиे рдХे рд▓िрдпे рджो рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рддрдд्рд╡ों рдХा рд╣ोрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै-- 1-   рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдпा рднौрддिрдХ рдХृрдд्рдп  (Actus Reus ) 2-    рдоाрдирд╕िрдХ рддрдд्рд╡ рдпा рджुрд░ाрд╢рдп   (Mens Rea  )    рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рджोрдиों рддрдд्рд╡ों рдХो рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рд╕рдордЭрддे рд╣ैं :- (1) рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдпा рднौрддिрдХ рдХृрдд्рдп (Actus Reus ) рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдпा рднौрддिрдХ рдХृрдд्рдп рд╕े рддाрдд्рдкрд░्рдп  рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рддрдеा рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рджोрдиो рддрд░рд╣ рд╕े рдХाрд░्рдпो рд╕े рд╣ै। рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдХृрдд्рдп (Positive action)  рд╕े рддाрдд्рдкрд░्рдп рдХिрд╕ी рдордиुрд╖्рдп рдХी рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдЧрддिрд╡िрдзि рд╕े...

рдЕрдкрд░ाрдз рдХिрдпे рдЬाрдиे рдХे рд╡िрднिрди्рди рд╕्рддрд░? (Different stages in commission of a crime)

рдХिрд╕ी рднी рдЕрдкрд░ाрдз рдХो рдоूрд░्рдд рд╕्рд╡рд░ूрдк рджेрдиे рдХे рд▓िрдпे рдпा рдЕрдкрд░ाрдз рдХрд░рдиे рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдЕрдкрд░ाрдзी рд╡िрднिрди्рди рд╕्рддрд░ों рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдЧुрдЬрд░рддा рд╣ै। рдпрджि рдХोрдИ рдЕрдкрд░ाрдз рдЕрдЪाрдирдХ рдпा рдЕрдкрд░िрд╣ाрд░्рдп рджुрд░्рдШрдЯрдиा (Inevitable Accident) рдХे рд░ूрдк рдоें рдШрдЯिрдд рд╣ोрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХो рдЕрдкрд░ाрдз рдХे рд╡िрднिрди्рди рд╕्рддрд░ों рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдирд╣ी рдЧुрдЬрд░рдиा рдкреЬрддा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЕрдкрд░िрд╣ाрд░्рдп рджुрд░्рдШрдЯрдиा рдХो рдПрдХ рд╕рдлрд▓ рдмрдЪाрд╡ рдпा рдЕрдкрд╡ाрдж рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕ाрд╢рдп рдпा рдЬाрдирдмूрдЭрдХрд░ рдХिрдпे рдЧрдпे рдЧрдпे рдЕрдкрд░ाрдз рдХो рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рдПрдХ рдЕрдкрд░ाрдзी рд╕ाрдоाрди्рдпрддрдпा рдиिрдо्рди рд╕्рддрд░ों рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдЧुрдЬрд░рддा рд╣ै:- 1- рдЖрд╢рдп (Intention) 2- рддैрдпाрд░ी  (Preparation) 3- рдк्рд░рдпाрд╕ рдпा рдк्рд░рдпрдд्рди (Attempt) 4- рдЕрдкрд░ाрдз рдХा рдиिрд╖्рдкाрджрди (Execution)   рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд╕े рдПрдХ рдЕрдкрд░ाрдзी рдЙрдХ्рдд рд╕्рддрд░ों рд╕े рдЧुрдЬрд░рддा рд╣ुрдЖ рдХिрд╕ी рдЕрдкрд░ाрдз рдХो рдЕंрдЬाрдо рджेрддा рд╣ै। рдЕрдм рдЙрдХ्рдд рд╕рднी рд╕्рддрд░ों рдХे рдмाрд░े рдоें рдПрдХ рдПрдХ рдХрд░рдХे рд╡िрд╕्рддाрд░рдкूрд░्рд╡рдХ рдЬाрдирддे рд╣ैं। 1-рдЖрд╢рдп (Intention)    рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЕрдкрд░ाрдз рдХे рдкीрдЫे рдХोрдИ рди рдХोрдИ рдЖрд╢рдп рдЕрд╡рд╢्рдп рд╣ोрддा рд╣ै। рдмिрдиा рдХाрд░рдг рдХे рдХोрдИ рдХाрд░्рдп рдирд╣ी рд╣ोрддा। рдХाрд░рдг рдЖрд╢рдп рдХो рдЬрди्рдо рджेрддा рд╣ै। рдпрджि рдХोрдИ рдХाрд░्рдп рдЖрд╢рдп рдХे рдЕрднाрд╡ рдоें рдШрдЯिрдд рд╣ोрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕े рджुрд░्рдШрдЯрдиा (Accident) рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рддрдеा рджुрд░्рдШрдЯрдиा рдпा рджुрд░्рднाрдЧ्рдпрд╡рд╢ рдШрдЯिрдд рдШрдЯрдиा рдХे рдлрд▓рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓...

рджрдг्рдб рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдПрд╡рдо рд╡िрдХाрд╕ (History and development of Criminal Procedure Code)

рджрдг्рдб рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рд▓рдЧрднрдЧ 122 рд╡рд░्рд╖ рдкुрд░ाрдиा рд╣ोрдиे рдЖрдпा рд╣ै। рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд░ूрдк рд╕े рдпрд╣ рд╕ंрд╣िрддा рдк्рд░рдердо рдмाрд░ рд╕рди 1898 рдоें 'рджрдг्рдб рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा'1898 рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣рдоाрд░े рд╕ाрдордиे рдЖрдИ рдеी। рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЗрд╕े рдЬрдо्рдоू рдХрд╢्рдоीрд░, рдиाрдЧाрд▓ैंрдб рдПрд╡ं рдЕрд╕рдо рд╕े рдЬрдирдЬाрддीрдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ो рдХो рдЫोреЬрдХрд░ рд╕рдорд╕्рдд рднाрд░рдд рдкрд░ рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा। рд╕рдордп рд╕рдордп рдкрд░ рдЖрд╡рд╢्рдХрдпрддाрдиुрд╕ाрд░ рджрдг्рдб рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рд╣ोрддे рд░рд╣े। рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрд╢ोрдзрди рд╕рди 1923 рд╡ 1955 рдоें рд╣ुрдпे, рдпे рд╕ंрд╢ोрдзрди рджрдг्рдб рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा рдХो рдЕрдд्рдпंрдд рд╡िрд╕्рддृрдд рдПрд╡ं рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╕рд░рд▓ рдмрдиाрдиे рддрдеा рдпрдеाрд╕рдо्рднрд╡ рд╢ीрдШ्рд░ рд╡िрдЪाрд░рдг рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдеे।    рд╕рдордп рд╕рдордп рдкрд░ рд╡िрднिрди्рди рд░ाрдЬ्рдпो рдХी рд╡िрдзाрдирдкाрд▓िрдХाрдУं рдж्рд╡ाрд░ा рднी рдХрдИ рд╕्рдеाрдиीрдп рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХिрдпे рдЧрдпे, рдЬिрдирдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рди्рдпाрдпрдкाрд▓िрдХा рдХो рдХाрд░्рдпрдкाрд▓िрдХा рд╕े рдкृрдердХ рдХрд░рдиा рдеा, рдЬैрд╕ा рдХि рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдз्рдпाрдп 4 рдоें 'рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдиीрддि рдиिрджेрд╢рдХ рд╕िрдж्рдзाрди्рддों' рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЙрдкрдмрди्рдзिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдЗрди рд╕рдорд╕्рдд рд╕ंрд╢ोрдзрдиों рдХे рдмाрдж рднी 1898 рдХी рджрдг्рдб рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдк्рд░ाрд╡िрдзाрди рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЕрдкрд░िрд╡рд░्рддрдиीрдп рд╣ी рд░рд╣े। рд╕рди 1955 рдоें рдк्рд░рдердо рд╡िрдзि рдЖрдпोрдЧ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рддрдХ рдЗрдирдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░рдиे рдХे рдХोрдИ рдк्рд░рдпाрд╕ рдирд╣ी рдХि...

рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै? рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдХिрддрдиे рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╣ोрддे рд╣ैं?? (What is Evidence? types of Evidence?)

рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрд░्рдеाрдд рдПрд╡िрдбेंрд╕ (Evidence) рд▓ैрдЯिрди рд╢рдм्рдж рдПрд╡िрдбेрд░ा (Evidera) рд╕े рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै; рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ोрддा рд╣ै рд╕рдд्рдпрддा рдХो рдкрддा рд▓рдЧाрдиा, рдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рдЕрдерд╡ा рд╕ाрдмिрдд рдХрд░рдиा। рдХुрдЫ рд╡िрдзि рд╢ाрд╕्рдд्рд░िрдпों рдиे рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдХी рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд░ूрдк рд╕े рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХिрдпा рд╣ै:- рдм्рд▓ैрдХрд╕्рдЯोрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ "рдПрд╡िрдбेंрд╕ рд╢рдм्рдж рдЙрд╕рдХो рдШोрд╖िрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рдПрдХ рдкрдХ्рд╖ рдпा рдЕрди्рдп рдкрдХ्рд╖ рдХे рддрде्рдпों (Facts)  рдпा рд╡िрд╡рдж्рджрдХो рдХी рд╕рдд्рдпрддा рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд, рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдЕрдерд╡ा рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ोрддी рд╣ो"।     рдбॉ. рдЬॉрдирд╕рди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, "рдПрд╡िрдбेंрд╕ рд╢рдм्рдж рд╕ुрд╡्рдпрдХ्рдд рд╣ोрдиे рдХी рдЙрд╕ рд╕्рдеिрддि рдХो рд╕ंрдЬ्рдЮाрдкिрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдЬो рдХि рд╕ाрдл рдк्рд░рдХрдЯ рдЕрдерд╡ा рд╡िрдЦ्рдпाрдд рд╣ो।"   рднाрд░рддीрдп рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1872 рдХी рдзाрд░ा 3 рдоें рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдХो рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै- 'рд╕ाрдХ्рд╖्рдп' рд╢рдм्рдж рд╕े рдУрднिрдк्рд░ेрдд рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрддे рд╣ैं- 1- рд╡े рд╕рднी рдХрдерди рдЬिрдирдХे рдЬाँрдЪ рдЕрдзीрди рддрде्рдпों рдХे рд╡िрд╖рдпों рдХे рд╕рдо्рдмंрдз рдоें рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдЕрдкрдиे рд╕ाрдордиे рд╕ाрдХ्рд╖िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпे рдЬाрдиे рдХी рдЕрдиुрдЬ्рдЮा рджेрддा рд╣ै рдпा рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдХрд░рддा рд╣ै, рдРрд╕े рдХрдерди рдоौрдЦिрдХ рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं। 2- рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХे рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХे рд▓िрдпे рдкेрд╢ рдХिрдпे рдЧрдпे рд╕рднी рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬें ; рдРрд╕े рджрд╕्рддाрд╡ेреЫ рджрд╕्рддाрд╡ेреЫी рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं।   рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдХे ...

рднाрд░рддीрдп рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1872 рдХो рдкाрд░िрдд рдХрд░рдиे рдХी рдкीрдЫे рдХी рдкृрд╖्рдарднूрдоि? (Background brief history of Indian Evidence Act 1872.)

        рд╕рдорд╕्рдд рднाрд░рдд рдХी рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рди्рдпाрдп рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा  рднाрд░рддीрдп рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо  1872 рдХी рдмुрдиिрдпाрдж рдкрд░ рдЯिрдХी рд╣ुрдИ рд╣ै।  рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо  рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ, рд╕िрд╡िрд▓, рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рдпा рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХृрддि рдХा рд╡ाрдж рд╣ो рд╕рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╡िрдзिрдпों рдоें рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि рднाрд░рдд рдоे рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдкाрд░िрдд рд╣ोрдиे рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдХी рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдХ्рдпा рдеी। рднाрд░рддीрдп рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдкाрд░िрдд рд╣ोрдиे рдХी рдкृрд╖्рдарднूрдоि:-    рднाрд░рдд рдоे рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬो рдХे рд╢ाрд╕рдирдХाрд▓ рдоें рднाрд░рддीрдп рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1872 рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдЗрд╕рдХे рд╡िрд╖рдп рдкрд░ рдХोрдИ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд╡िрдзाрди рдирд╣ी рдеा। рдк्рд░ेрд╕ीрдбेंрд╕ी рдирдЧрд░ों рдоुрдо्рдмрдИ, рдХрд▓рдХрдд्рддा рдПрд╡рдо рдордж्рд░ाрд╕ рдоें рд░ॉрдпрд▓ рдЪाрд░्рдЯрд░ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╕्рдеाрдкिрдд рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдиिрдпрдо рд▓ाрдЧू рдХрд░рддे рдеे। рдк्рд░ेрд╕ीрдбेंрд╕ी рд╢рд╣рд░ों рдХे рдмाрд╣рд░ рдЕрд░्рдеाрдд рдоुрдлрд╕्рд╕िрд▓ рдоें рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдХे рдХोрдИ рдиिрд╢्рдЪिрдд рдиिрдпрдо рдирд╣ी рдеे। рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рд╡िрдзि рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬो рдХे реЫрдоाрдиे рдоें рдХрдИ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдкाрд░िрдд рдХिрдпे рдЧрдпे рдеे, рдХ्рд░рдорд╡ाрд░ рд╕рднी рдЕрдзिрдиिрдпрдоों рдХो рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд░ूрдк рд╕े рджिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै:- a- рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1835 (Act no. 10 of 1835) b- рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1855 (Act no. 2 of 1855 ) c- рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1855 (A...

рдкрд░िрд╡ाрдж рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै? рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдоें рдкрд░िрд╡ाрдж рдХैрд╕े рджрд░्реЫ рдХрд░рддे рд╣ै ??

рднाрд░рдд рдоे рдЕрдкрд░ाрдзिрдХ рдоाрдорд▓ों рдХो рджो рддрд░рд╣ рд╕े рджрд░्реЫ рдХрд░ाрддें рд╣ै, рдкрд╣рд▓ा рдХिрд╕ी рднी рд╕ंрдЬ्рдЮेрдп рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рд╕ूрдЪрдиा рдкुрд▓िрд╕ рдеाрдиे рдоें рджेрддे рд╣ैं рдЬрд╣ां рдкुрд▓िрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдзाрд░ा 154crpc рдХे рддрд╣рдд рдк्рд░рдердо рд╕ूрдЪрдиा рд░िрдкोрд░्рдЯ (FIR) рджрд░्реЫ рдХी рдЬाрддी рд╣ै, рдЕрд╕ंрдЬ्рдЮेрдп рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рд╕ूрдЪрдиा рдЬрдм рдеाрдиे рдоें рджी рдЬाрддी рд╣ै рддो рдкुрд▓िрд╕ рдзाрд░ा 155crpc рдХे рддрд╣рдд рдПрдирд╕ीрдЖрд░ рджрд░्реЫ рдХрд░рддी рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдкрд╣рд▓ा рддрд░ीрдХा рддो рдпे рд╣ै рдХि рд╣рдо рдЕрдкрд░ाрдзों рдХी рд╕ूрдЪрдиा рдкुрд▓िрд╕ рдоें рджेрддें рд╣ै рдЬрд╣ां рдкुрд▓िрд╕ рдХाрдиूрди рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рдЙрд╕े FIR рдпा рдПрдирд╕ीрдЖрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рджрд░्реЫ рдХрд░рддी рд╣ै।। рджूрд╕рд░ा рддрд░ीрдХा рдпे рд╣ै рдХि рдпрджि рд╣рдо рдЕрдкрд░ाрдзिрдХ рдоाрдорд▓े рдХी рд╕ूрдЪрдиा рдкुрд▓िрд╕ рдоें рдирд╣ी рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рддो рд╕ीрдзेрди्рдпाрдпाрд▓рдп(Court) рдоें рдШрдЯрдиा рдХा рдкрд░िрд╡ाрдж рджाрдЦिрд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ै। рдкрд░िрд╡ाрдж рд▓िрдЦिрдд рдФрд░ рдоौрдЦिрдХ рджोрдиो рддрд░рд╣ рд╕े рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै, рдкрд░िрд╡ाрдж рдоें рдШрдЯрдиा рдХे рд╕рдо्рдмंрдз рдоें рд╕рдорд╕्рдд рддрде्рдпों рдХो рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдкрд░िрд╡ाрдж рдХ्рдпा рд╣ै?? рдкрд░िрд╡ाрдж рдХो рдзाрд░ा 2(d)crpc рдоें рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рджेрдЦрддे рд╣ै рдкрд░िрд╡ाрдж рдХी рдХ्рдпा рдкрд░िрднाрд╖ा рджी рдЧрдпी рд╣ै:- рдзाрд░ा 2(d)crpc-        "complaint" means any allegation made orally or in writing to a Magistrate, with a view to his taking action under this Code, that some person, whether known or ...

рдзाрд░ा 144 CrPC рдХ्рдпा рд╣ोрддी ? рдзाрд░ा 144 рдХो рдХрдм рдФрд░ рдХ्рдпों рд▓рдЧाрддें рд╣ैं??

рджрдг्рдб рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा рдХा рдЕрдз्рдпाрдп 10 рдХा рд╢ीрд░्рд╖рдХ рд╣ै, рд▓ोрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрди्рддि рдмрдиाрдпे рд░рдЦрдиा। рдЗрд╕ рд╢ीрд░्рд╖рдХ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдзाрд░ा 129crpc рд╕े рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рдзाрд░ा 148 рддрдХ рдЪрд▓рддा рд╣ै।। рдЕрдз्рдпाрдп 10 рдХे рдЗрд╕ рд╢ीрд░्рд╖рдХ рдХो рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЙрдкрд╢ीрд░्рд╖рдХों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै:- A- рд╡िрдзि рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЬрдоाрд╡ (Unlawful assemblies) B- рд▓ोрдХ рди्рдпूрд╕ेрди्рд╕।        (Public nuisances) C- рди्рдпूрд╕ेрди्рд╕ рдпा рдЖрд╢ंрдХिрдд рдЦрддрд░े рдХे рдЕрд░्рдЬेрди्рдЯ рдоाрдорд▓े (Urgent cases of nuisance or apprehended danger) D- рдпрдеाрд╡рд░ рд╕рдо्рдкрддि рдХे рдмाрд░े рдоें рд╡िрд╡ाрдж (Disputes as to immovable property)     рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рдЙрдкрд╢ीрд░्рд╖рдХ Cрди्рдпूрд╕ेрди्рд╕ рдпा рдЖрд╢ंрдХिрдд рдЦрддрд░े рдХे рдЕрд░्рдЬेрди्рдЯ рдоाрдорд▓े (Urgent cases of nuisance or apprehended danger) рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣ी рдмाрдд рдХрд░ेंрдЧे। рдЗрд╕ рд╢ीрд░्рд╖рдХ рдоें рджो рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдзाрд░ाрдПँ рджी рд╣ुрдИ рд╣ै рдзाрд░ा 144 рдФрд░ рдзाрд░ा 144A crpc. рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рд╕िрд░्рдл 144 crpc рдХे рдк्рд░ाрд╡िрдзाрдиों рдкрд░ рд╣ी рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рддें рд╣ै:-   рдзाрд░ा 144 crpc рдПрдХ рдмрд╣ुрдЪрд░्рдЪिрдд рдзाрд░ा рд╣ै рдФрд░ рд╢ाрд╕рди рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдмрд╕े реЫ्рдпाрджा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХी рдЬाрддी рд╣ै,, рддो рджेрдЦрддे рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдзाрд░ा рдХ्рдпा рд╣ै?? рдХ्рдпा рд╣ै рдзाрд░ा 144 CrPC.. рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдХाрдиूрдиी рдк्рд░ाрд╡िрдзाрдиों рдУрд░ рдПрдХ ...

рдкुрд▓िрд╕ рд░िрдкोрд░्рдЯ (FIR) рджрд░्реЫ рди рдХрд░े рддो рдХ्рдпा рдХрд░ें? рдХोрд░्рдЯ рд╕े рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХैрд╕े рджрд░्реЫ рдХрд░рд╡ाрдпें??

     рд╡ैрд╕े рддो рдХिрд╕ी рднी рд╕ंрдЬ्рдЮेрдп рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рдк्рд░рдердо рд╕ूрдЪрдиा рд░िрдкोрд░्рдЯ рджрд░्реЫ рдХрд░рдиे рд╕े рдордиा рдирд╣ी рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП рдЗрд╕ рд╕рдо्рдмंрдз рдоें рдзाрд░ा 154 CrPC рдоें рднी рдк्рд░ाрд╡िрдзाрди рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдПрд╡ंрдо рдоाрдирдиीрдп рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рднी рдХрд╣ рдЪुрдХा рд╣ै, рдкрд░ंрддु рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░िрдХ рд░ूрдк рдоें рджेрдЦрдиे рдоे рдпे рдЖрдпा рд╣ै рдХि рдкुрд▓िрд╕ рдеाрдиे рдоें рдк्рд░рдердо рд╕ूрдЪрдиा рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХिрд╕ी рднी рдеाрдиे рдоें рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рджрд░्реЫ рдирд╣ी рдХी рдЬाрддी рд╣ै। рдЬेрди्рдпुрди рдШрдЯрдиा рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рднी рдкीреЬिрдд рдХो рдорд╣ीрдиों рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рдпрд╣ाँ рдЪрдХ्рдХрд░ рд▓рдЧाрдиा рдкреЬрддा рд╣ै, рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХी рдЪрдк्рдкрд▓ें рдШिрд╕ рдЬाрддी рд╣ै рд▓ेрдХिрди FIR рджрд░्реЫ рдирд╣ी рд╣ोрддी।। рдХрднी рддो рдпрд╣ рднी рджेрдЦрдиे рдоे рдЖрдпा рд╣ै рдмрд▓ाрдд्рдХाрд░ рдЬैрд╕ी рдЬрдШрди्рдп рдШрдЯрдиा рдХी рднी рдкुрд▓िрд╕ рд░िрдкोрд░्рдЯ рджрд░्реЫ рдирд╣ी рдХрд░рддी। рдкुрд▓िрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдеाрдиे рдоें рд░िрдкोрд░्рдЯ рджрд░्реЫ рди рдХिрдпे рдЬाрдиे рдХे рдЕрдкрдиे рдХाрд░рдг рд╣ै рд╣ाрд▓ांрдХि рд╡ो рдХाрд░рдг рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдХो рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╣ी рд╣ै рдХोрдИ рд╡िрдзिрдХ рдХाрд░рдг рдирд╣ी рд╣ै, рдкुрд▓िрд╕ реЫ्рдпाрджाрддрд░ рд░िрдкोрд░्рдЯ рдЗрд╕рд▓िрдП рджрд░्реЫ рдирд╣ी рдХрд░рддी рдХि рдЙрд╕ рдеाрдиा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХा рдЕрдкрд░ाрдзों рдХा рдЖंрдХреЬा реЫ्рдпाрджा рди рд╣ो, рдоैं рд╕рдордЭрддा рд╣ूं рд╢ाрд╕рди рдХी рджृрд╖्рдЯि рдоें рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд╕े рдЖंрдХреЬो рдХो рдЫिрдкाрдХрд░ рдЕрдЪ्рдЫा рдмрдирдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рдиा рдЕрдЪ्рдЫी рдмाрдд рдирд╣ी рд╣ै।। рдЪрд▓िрдпे рд╕рдордЭ рд▓ेрддें рд╣ै рдХि рдпрджि рдкुрд▓िрд╕ рдеाрдиे рдоें рд░िрдкोрд░्рдЯ рджрд░्рдЬ рдХрд░рдиे рд╕े рдордиा рдХрд░ рджेрддी рд╣ै рддो рдХ्рдпा рдХрд░े...

рдЕрди्рддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢्рд░рдо рджिрд╡рд╕ рдХुрдЫ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рддрде्рдп।।

1 рдордИ рдХो рдкूрд░ी рджुрдиिрдпाँ рдоें рдЕрди्рддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдордЬрджूрд░ рджिрд╡рд╕ рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдпрд╣ рджिрди рдкूрд░ी рджुрдиिрдпाँ рдХे рдордЬрджूрд░ों, рдоेрд╣рдирддрдХрд╢ों рддрдеा рд╕рд░्рд╡рд╣ाрд░ा рд╡рд░्рдЧ рдХे рдиाрдо рд░рд╣рддा рд╣ै। рдЗрд╕ рджिрди рдоेрд╣рдирддрдХрд╢ों рдХो 8 рдШрдг्рдЯे рдХाрдо рдХрд░рдиे рдХा рд╡िрд╢ाрд▓ рдЖंрджोрд▓рди рдЦреЬा рд╣ुрдЖ рдеा।।   рдоेрд╣рдирддрдХрд╢, рдордЬрджूрд░ рд╡рд░्рдЧ рдиे рдкूрд░ी рджुрдиिрдпाँ рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХो рдЕрдкрдиे рдЦूрди рдкрд╕ीрдиे рд╕े рд╕ींрдЪा рд╣ैं। рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдХा рдЕрди्рддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢्рд░рдо рджिрд╡рд╕ рдЙрди्рд╣ी рдХрд░ोреЬो рдордЬрджूрд░ों рдХे рдиाрдо рд╕рдорд░्рдкिрдд рд╣ै।। рд╣рдо्рд╣े рдЗрд╕ рдмाрдд рдХो рднी рдЖрдЬ рдв्рдпाрди рджेрдиा рд╣ोрдЧा рдХि рдЗрд╕ рдХोрд░ोрдиा рдорд╣ाрдоाрд░ी рдХे рдЪрд▓рддे рдЖрдЬ рднी рдЕрдЧрд░ рдХोрдИ рдРрд╕ा рд╡рд░्рдЧ рд╣ै рдЬो рд╕рдмрд╕े реЫ्рдпाрджा рддрдмाрд╣ рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै рддो рд╡рд╣ рд╢्рд░рдоिрдХ рд╡рд░्рдЧ рд╣ी рд╣ै। рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2020 рдХे рджूрд╕рд░े рд╣рдк्рддे рдоें рдЕрди्рддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢्рд░рдо рд╕ंрдЧрдарди рдиे рдХрд╣ा рдеा рдХि рдЕрдХेрд▓े рднाрд░рдд рдоे 40 рдХрд░ोреЬ рд▓ोрдЧ рдЗрд╕ рд▓ॉрдХ рдбाрдЙрди рдХे рдЪрд▓рддे рдЧрд░ीрдмी рдоें рдлंрд╕ рд╕рдХрддे рд╣ै,, рд╕рдмрд╕े реЫ्рдпाрджा рдЕрд╕ंрдЧрдаिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдордЬрджूрд░ों рдХो рдЗрд╕ рд▓ॉрдХ рдбाрдЙрди рд╕े рддрдмाрд╣ी рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкреЬेрдЧा।। рдРрд╕ी рд╡िрд╖рдо рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рдЬрдм рд╕рд░्рд╡рд╣ाрд░ा рд╡рд░्рдЧ рдЖрдЬ рдлिрд░ рдПрдХ рдмाрд░ рднूंрдЦрдорд░ी рдХी рдХрдЧाрд░ рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪ рд░рд╣ा рд╣ै , рддрдм рдлिрд░ рд╕े рдЕрди्рддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдордЬрджूрд░ рджिрд╡рд╕ рдХी рдпाрджों рдХो рддाрдЬा рдХрд░рдиा рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।।   рдЕрди्рддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдордЬрджूрд░ рджिрд╡рд╕ рдХा рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рдЗрддिрд╣ाрд╕:-     рдпрд╣ рдмाрдд рд╢ुрд░ू...